Naslovni slajd. Albanija, zemlja orlova (Shqipëria). Geografija, 7. razred. Nadia Babajić. U pozadini plaža Gjipe na albanskoj rivijeri, gore desno albanska zastava. Lična karta Albanije. Glavni grad Tirana. Površina 28.748 kvadratnih kilometara. Oko 2,4 miliona stanovnika prema popisu 2023. Jezik albanski. Valuta lek. Parlamentarna republika. Nezavisna od 28. novembra 1912. Bosna i Hercegovina je skoro dvostruko veća. Geografski položaj. Karta Albanije sa susjedima: Crna Gora, Kosovo, Sjeverna Makedonija i Grčka. Albanija je u jugoistočnoj Evropi, na zapadu Balkanskog poluostrva, izlazi na Jadransko i Jonsko more. Od Italije je dijele Otrantska vrata, široka oko 72 kilometra. Na karti su označeni glavni grad Tirana, najviši vrh Korab, veći gradovi i jezera. Reljef. Oko 70 posto teritorije čine planine i brda. Najviši vrh je Korab, 2.764 metra. Na sjeveru su Prokletije, zvane i Albanske Alpe, uz more je primorska nizija, a prosječna nadmorska visina je oko 700 metara. Fotografija: selo Theth u Prokletijama. Rijeke, jezera i more. Najduža rijeka je Drim, a Vjosa je jedna od posljednjih divljih rijeka Evrope i od 2023. nacionalni park. Tri velika jezera dijeli sa susjedima: Skadarsko, Ohridsko i Prespansko. Obala Jadranskog i Jonskog mora duga je više od 360 kilometara. Fotografije: jezero Koman na Drimu i Ohridsko jezero. Klima i priroda. Na primorju vlada sredozemna klima: topla, suha ljeta i blage, kišovite zime. U unutrašnjosti i na planinama zime su hladne i snježne. U Albaniji raste više od 3.000 biljnih vrsta, suri orao je nacionalni simbol, a u laguni Karavasta gnijezdi se kudravi pelikan. Fotografija: more kod Ksamila. Stanovništvo. Albanija ima oko 2,4 miliona stanovnika, a skoro svaki četvrti živi u Tirani. Albanski jezik ima svoju posebnu granu u indoevropskoj porodici jezika. Oko polovine stanovnika su muslimani, a žive i katolici i pravoslavci. Mnogo Albanaca živi van Albanije. Najveći gradovi su Tirana, Drač, Elbasan, Skadar i Valona. Mali rječnik: Përshëndetje znači zdravo, Faleminderit hvala, Po da, Jo ne, Mirupafshim doviđenja. Tirana, glavni i najveći grad. Glavni grad je od 1920. godine i ima oko 600.000 stanovnika. U centru je Skenderbegov trg sa spomenikom Skenderbegu. Grad je poznat po šarenim fasadama, a iznad njega je planina Dajti do koje vozi žičara. Fotografija: Skenderbegov trg. Kratka historija. Stari vijek: ovdje žive Iliri. Od 1443. do 1468. Skenderbeg brani zemlju od Osmanlija. Zatim je više od 400 godina dio Osmanskog carstva. 28. novembra 1912. proglašena je nezavisnost. Od 1944. do 1991. traje komunizam i zemlja je zatvorena za svijet. Od 2009. je članica NATO-a, a od 2014. kandidat za Evropsku uniju. U doba komunizma izgrađeno je više od 170.000 bunkera. Privreda. Poljoprivreda: masline, agrumi, grožđe i povrće. Energija: gotovo sva struja dolazi iz hidroelektrana. Rudarstvo: hrom i nafta. Turizam: grana koja najbrže raste, više od 10 miliona stranih turista godišnje. Valuta je lek, a najvažniji trgovinski partner je Italija. Znamenitosti pod zaštitom UNESCO-a. Berat, grad hiljadu prozora. Gjirokastra, kameni grad. Butrint, antički grad star više od 2.500 godina. Još treba vidjeti: albansku rivijeru i Ksamil, selo Theth i Ohridsko jezero. Zanimljivosti. Jedan: na zastavi je crni dvoglavi orao na crvenom polju, simbol Skenderbega. Dva: besa je data riječ koja se mora održati. Tri: klimanje glavom tradicionalno znači ne, a odmahivanje da. Četiri: Majka Tereza bila je Albanka, rođena u Skoplju. Pet: jedu se byrek, tavë kosi i baklava. Šest: pjevačice Dua Lipa i Rita Ora imaju albansko porijeklo. Kviz, pitanja. Prvo: koji je glavni grad Albanije: Drač, Tirana ili Skadar? Drugo: koji je najviši vrh: Korab, Dajti ili Triglav? Treće: na koja dva mora izlazi Albanija: Jadransko i Jonsko, Jadransko i Egejsko ili Jonsko i Crno? Četvrto: šta je na albanskoj zastavi: lav, dvoglavi orao ili sunce? Kviz, tačni odgovori. Prvo: glavni grad je Tirana. Drugo: najviši vrh je Korab. Treće: Albanija izlazi na Jadransko i Jonsko more. Četvrto: na zastavi je dvoglavi orao. Završni slajd. Faleminderit, to na albanskom znači hvala. Hvala na pažnji. Imate li pitanja? Izvori: Wikipedia i Natural Earth. Fotografije sa Wikimedia Commons: Pudelek, Liridon, Colin Skidmore, DieliAlla i Calistemon.